6712
1 Звезда2 Звезды3 Звезды4 Звезды5 Звезд (7 оценок, среднее: 3,43 из 5)
Загрузка...

Хоһооннор. “Бэлиэ күннэр хоһооннорго”

 

Алтынньы 29 күнэ – Комсомол күнэ

И. Егоров

Саха комсомолун аатынан этэрээт марша

Байкалтан Амур биэрэгэр диэритин

Баараҕай, тутуу ньиргиэрин истиий,

Хотугу дойдуттан, Лена эбэттэн

Хотой бииһигэр холбоһо кэлиий.

 

Эйэҕэс кыысчаан,

Эдэркээн уолчаан

Эрдээх санаанан сүрэхпит туоллун!

Үйэ тутуутун

Уһун ыллыгын

Уурсарбыт биһиги дьолбут буоллун!

 

Ардыгар буурҕа, ардыгар хаар-ардах

Айаммыт суолун мэһэйдиэ суоҕа,

Дьол-соргу туһугар эрэл санаалаах

Дойдуҥ илиитин мэлдьи уунуоҕа.

 

Тайҕаны нөҥүө, хайаны уҥуордаан

Тимир суолбут тус-илин сыыйыллар,

Ити үйэбит тутуутун тыалынан

Ийэ дойдубут бүгүн ыҥырар.

 

Федор Лобанов

Эн комсомол — мин дьолум

Комсомол, комсомол,
Эн ыстаал кэккэ5эр үүнэбин.
Бу улуу көцүл дьол
Буомнарын түөспүнэн тэлсэбин

припев:
Аалай уоттаах сулуһуц
Айар, тутар суолдьутум,
Эн комсомол,
Эн комсомол,
Эн комсомол—мин дьолум.

Ыар-курус чаастарбар
Оло5ум до5оро буолаццын
Мин ыраас дууһабар
Уоспат күүс төлөнү уматтыц.

припев.

Комсомол, эн эрэ
Кылбайар кырдьыккын хоһуйсан
Сүрэхтэн дьиц кэрэ
Мин ырыам иэйиитэ.

припев.

Ленин диэн кынаттаах
Бойобуой ааккынан киэн туттан
Мин дьоллоох-соргулаах
Оло5ум эйиэхэ ананар.

припев.

 

Бэрияк

Биһиги комсомоллар

Уоттаах буурҕа күннэргэ

Бинтиэпкэни туппуппут.

Сэрии-кырыыс кэмнэргэ

Баррикада буолбуппут.

 

Пепеляев баандатын

Ийэ сиртэн үүрбүппүт,

Хааннаах бандьыыт аймаҕын

Үлтү сынььан кыайбыппыт.

 

Биэстэ эстэр бинтиэпкэ

Тиҥийэрин оннугар –

Көҥүл кыраай түөһүгэр

Тыраактарбыт тыкаарда.

 

Колхоз, совхоз тэрийэн

Комсомоллар күүрэбит,

Кыайыыбытын чиҥэтэн

Чиҥник балта охсобут.

 

Капиталист фашистыын

Сэрии уотун бэлэмниир –

Онно хорсун өрүөллэр

Дохсун хоруй биэриэхпит!

 

Буурҕа дьылҕа кыайбыппыт,

Кыайан былааһы ылбыппыт.

Хардыы аайы кыайабыт,

Билигин эмиэ кыайыахпыт!

 

Г. Шахурдина

Эдэр сааһым – Комсомол

Кыыһар кыһыл мандааттанан,

Мэлдьи бэлэм саллаат буолат

Кэллим ырыа аргыстанан,

Комсомолбар ыҥырыллан.

 

Хаһан этэй эдэр саас

Хатыламмат ол түгэнэ,

Комсомолга киирбит күнүм

Күлүм чаҕыл түгэнэ.

 

Кэллим манна киэн туттан

Кэрэ кэммин ахта-саныы,

Комсомоллаах ыччаттардыын

Кэпсэтиһэ, мунньахтыы.

 

Онтон ыла 30 төгүл

Самаан сайын оһуор аста,

Эмиэ оччо көмнөх түстэ,

Көтөҕөлөөх күн-дьыл ааста.

 

Олох, үлэ күргүөмүгэр

Кытыастара мин сүрэхпэр

Комсомоллаах кэрэ бэлиэм –

Күндүлээхэй кыһыл билиэт.

 

А. Аба5ыыныскай

Биһиги сааспытыгар

 

Сүрэхпит биллиргии битийэр,

Сүһүөхпүт эрчийэ лачыргыыр,

Харахпыт уоттана сандаарар,

Хаан иммит тэтэрэ ымайар.

 

Сэрииһит комсомол аатырбыт

Сир симэх ньургуһун буолабыт,

Илгэ көр майгыны ыһабыт,

Эйэлээх кэккэни тардабыт.

 

Саааскы күөх үйэни салайа,

Санаабыт төлөннүү өргүйэ,

Сардаҥа сырдыгар айанныыр

Саргылаах таас ыллык айабыт.

                      

М. Ефимов

Комсомол билиэтэ

Киэн туттабын мэлдьи мин

Комсомол билиэтинэн.

Өрүкүтэр сүрэхпин

Эдэр саас күүрээнинэн.

 

Кини өрүү кынаттаах

Санаалары төлөннүүр.

Маҥнайгы таптал ыраас

Кустугунан күлүмнүүр.

 

Киниэхэ баар Корчагин

Саабылатын чаҕыла,

Зоя эрдээх санаатын

Өлбөт үрдүк анала.

 

Сыдьаайа сырдаан ылар

Гагарин мичээринэн,

Бүгүн БАМ-ҥа оргуйар

Үлэбит үөрүүтүнэн.

 

Улуу Ленин мөссүөннээх

Комсомолум билиэтин

Киэн туттуунан сүрэхпэр

Илдьэ сылдьыам мэлдьитин.

 

Эртюков И.И.

Отутус сыллар комсомолецтара

Сорохпут колхоз хонуутун,

Сорохпут шахта, оскуола

Дьоно этибит өрүүтүн –

Отутус сыл кыыһа, уола.

 

Оччоҕо хааха таҥастаах

Чобоо уолаттар, кыргыттар,

Өйдүөҕүҥ, этиҥнээх-уоттаах,

Ол сыллар хайдах барбыттар?..

 

Кээлтэ, ыстыыга кылбаҥнаан,

Түөрт уон биир, сэрии уот сыла,

Кутаа уотунан тыыммахтаан,

Этиҥнии тоҕута сааллан.

 

Уол оҕо хатана биллэр,

Буомба түһэр, снаряд эстэр

Хонуутугар өлө-тиллэ,

Киирбиппит комсомолецтар.

 

Киирбиппит отутус сыллар

Хорсун комсомолецтара, –

Олегтар, Федордар, Зоялар

Доҕотторо, саастыылара.

 

Сорохпут сырдык олоҕун

Дьол иһин толук биэрбитэ,

Өллөр да, кыайыы былааҕын

Фронт суолунан илдьиспитэ.

 

Оттон өлүүнү хоппуттар,

Өстөөҕү кыайан кэлбиппит,

Дьоллоох олохпутун тутар

Хорсун кэккэҕэ киирбиппит.

 

Уордаах отутус сылларга

Эдэрдэр – комсомолецтар,

Бүгүн баттахпыт чанчыгар

Ол сылбыт кырыата көстөр.

 

 

Эллэй

Комсомол ырыата

Бары сир үрдүнэн күн буолан

Күлһмнүүр Советскай дойдуга

Сааскы күүс сүүрүктүү кутуллар

Комсомол боевой тойуга.

 

Кыайыылаах үөрэҕин Ленинтэн

Комсомол ыччата ылбыта,

Хотуулаах күүстэрин ыстаалтан

Коммунист партия айбыта.

 

Эй, чэ-эрэ!

Хорсуннук үлэлээ,

Комсомол доҕорум,

Күндү, кэрэ

Коммуна үөрүүлээх

Олоҕун оҥорус!

 

Сүрэхтэн, санааттан сүппэтин

Аҕалар, ийэлэр суоллара –

Хаанымсах хаппытаал түрмэтин

Түҥнэрэр халҕаһа буолтара.

 

Төрөөбүт дойдутун көмүскүү

Комсомол сэриигэ көтөрө,

Өстөөҕүн өһөрөн, көрүлүүр

Дуорааннаах тойуктаах төннөрө.

 

Эй, чэ-эрэ!

Хорсуннук үлэлээ,

Комсомол доҕорум,

Күндү, кэрэ

Коммуна үөрүүлээх

Олоҕун оҥорус!

 

Саас-үйэ тухары кэхтибэт

Саҥаны, кэрэни айыахпыт,

Ханнык да буурҕаттан толлубат

Коммунист буойуттар буолуохпут.

 

Уйгулаах олохпут уорҕата

Күн торҕо уотунан мичээрдэ.

Эрэллээх советскай ыччаттан

Эйиэхэ, партия, эҕэрдэ!

 

Эй, чэ-эрэ!

Хорсуннук үлэлээ,

Комсомол доҕорум,

Күндү, кэрэ

Коммуна үөрүүлээх олоҕун оҥорус!

 

Мин куруук комсомол уол буолуом

Ыччаттан ыччакка салҕанан,

Үйэттэн үйэҕэ ылланар

Кырдьыбат эдэр саас кыната –

Комсомол төлөннөөх ырыата.

 

Ол өлбөт ырыаны: – Өллүҥ! – диэн,

Өстөөх биис сүрэххэ ытара…

Онуоха дьэ ордук сэтэрэн,

Ол ырыа дьиэрэйэн турара.

 

Юаҕардар, кэм хаара баттаатын,

Хап-хара баттахпын маҥхаттын –

Мин куруук комсомол-уол буолуом,

Комсомол, Эйиигин мин туойуом.

 

Комсомол хорсуннар, өрүөллэр

Бойобуой аттарын миинэннэр,

Ыллаабыт гимнэрин салҕааннар,

Бүгүҥҥү ыччаттар ыллыыллар.

 

Кырдьыбат эдэр саас кыната –

Комсомол төлөннөөх ырыата,

Ыччаттан ыччакка салҕаныа,

Үйэттэн үйэҕэ ылланыа.

 

Баҕардар, кэм хаара баттаатын,

Хап-хара баттахпын маҥхаттын –

Мин куруук комсомол-уол буолуом,

Комсомол, Эйиигин мин туойуом.

 

Тулааһынап П.

Комсомолга

Мин иннибэр

Киэҥ суол

Арыллан күлүмүрдүү сытар.

Ыҥырбытыҥ эн миигин, комсомол,

Дьолго көтүтэр айаҥҥар.

 

Көрсүбүтүҥ кылаас ааныгар

Миэхэ илиигин быластаан;

Эбиллибитим эн ыраас хааҥҥар

Биир таммах хаан.

Миигин киһи гынарга,

Кэрэҕэ тиэрдэргэ

Сирдээн испитиҥ эн куруутун.

Эйигин кытта мин бииргэ

Эдэр сааспар доҕордоспутум.

 

Күн-дьыл тохтообокко ааһар

Үөр туруйа курдук субуһан,

Олох киэҥник атыллаан хаамар

Иннин диэки тоҕу дьулуруйан.

Алтан чуораанынан айдааран

Аастылар үөрэммит кэмнэрим.

Саргылаах санаам өрө дабайар

Олох үрдүк кирилиэһин.

 

Комсомол, миигин киһи оҥорбут

Тимир кэккэҕи таптыыбын.

Үлэбин,

Дьоҕурбун,

Олохпун –

Эйиэхэ барытын аныыбын.

Эн суолгуттан туораабатым,

Эн ытык тылгын кэспэтим.

Коммунизм акылаатын

Санныбар сүгэн түһэристим.

 

Комсомол!

Эн сырдык, үтүө ааккын

Хаһан да хараардыам суоҕа:

Андаҕайабын эдэр сааспынан,

Иитиллибит

Ийэ дойдубунан!

 

 

Леонид Попов

Комсомолга

Эн тимир кэккэҕэр, комсомол,

Саллаат буоламмыт, киирбиппит,

Эйиэхэ иитиллэн, комсомол,

Мохсоҕол үөрүнэн көппүппүт.

 

Түөстэргэ төлөнү түһээртиҥ,

Сүһүөххэ тирэҕи биэрбитиҥ,

Тостубат кынаты үүннэртиҥ,

Сирдьиппит, комсомол, эн этиҥ.

 

Үрдүктэн үрдүккэ көппүппүт

Үлэҕэ, үөрэххэ, сэриигэ.

Эйиигин кытары үүммүппүт,

Эн аатыҥ кыайыыга сирдиирэ.

 

Эн ааккын ааттааммыт, ол иһин,

Уруйдаан-айхаллаан эрэбит,

Эн ииппит дьонноруҥ, биһиги,

Эйиэхэ махталы биэрэбит!

 

Хаар баттаан, кырдьар да үйэҕэ,

Өрүүтүн тэбиэхтин биһиэхэ

Комсомол төлөннөөх сүрэҕэ,

Комсомол, махталбыт эйиэхэ!

 

Михаил Тимофеев

Кырдьыбат комсомолкаҕа

                        Рая Цугель-Аммосова5а

 

Бүгүн «Эдэр коммунист»

Бэчээттээбит суруккун —

Ийэм эрэ кэпсээнин

Истэр, сэргиир курдукпун:

Былыр Сахаҥ сиригэр

Баайдыын кулут охсуһар,

Былаас, көҥүл былдьаһар

Быһылааннаах кэмигэр

Комсомолка буолаҥҥын

Хотойдорго холбоһон,

Саҥа суолу солоһон

Сааламмыккын ахтаҕын…

 

Көҥүл күнү көрбөтөх

Күлүүс хаайыы кыраайга

Саҥа олох, сандал күн

Саһарҕатын таһаарса

Ойуунускай, Аммосов

Уоттан тэйэр кыым тэҥэ

Олохторун солуоктаан

Охсуспуттар ол кэмҥэ…

Сааскы самыыр кэнниттэн

Тахсар күөх от кэриэтэ

Октябртан ылата

Үүннэ саха ыччата…

Оттон маҥнай тыллыбыт,

Харалдьыкка тахсыбыт

Ньургуһуннар эһиги

Чулуулара эбиккит!..

Оннук кэрэ олоҕу

Олорбуккут иһин дуу… —

Комсомолец сиэҥҥиттэн

Хоһоонунан эҕэрдэ!

 

 

В.Ф. Решетникова – Талбаана

Ааспатах ахтылҕан күөдьүйэр

Эдэркээ саастарым күннэрэ,

Эриэккэс эрчимнээх кэмнэрэ,

Суолдьут сулустаах сылларым

Сүрэхпэр өрүүтүн тыыннаахтар.

 

Уот буурҕа сылыгар төрөөбүт,

Уот төлөн сүрэҕи күөдьүппүт,

Эр хоһуун санааны төрөппүт

Эрэллээх аргыһым комсомол.

 

Сүрэххэ сүппэтии сөҥмүттэр

Сүүһүнэн сылларга ааттатан,

Дьоллоох олохпутун тутуспут

Дьоруой ааттаммыт комсомол.

 

Аалай уоттаах сулустанан

Алта уордьаныҥ килбэйэр,

Ааспыт кэмнэри санатан,

Ааспатах ахтылҕан күөдьүйэр.

 

Төлөннөөх сүрэхтэргэ.

 

….. ЧОН байыаһыгар Сивцев Петр Дмитрьевичка анабыл.

 

Хайдах ахтан, санаан ааһыам суоҕай

Эдэр төлөннөөх сүрэхтэри,

Сырдык олох суолун тэлэн

Кэтит түөстэринэн тыырбыттары,

Хомсомуол сулуһун иилиммиттэри,

ЧОн эдэр байыастара

Хараҥа халлаан сулуһун сирдьиттэнэн,

Сиэгэн күөлүгэр 1922 сыллаахха,

Ол тостор тымныыга, олунньу ыйга, тоһуурга,

Сүрэхтэрэ тэбэрин тухары

Тохтообокко киирсибиттэрин,

Эдэр олох толук буолбутун!

Халыҥ тыа ,өй дуораана эрэ

Туоһу буолан аастахтара…

Өйдүүрэ дуу ,Аар тайҕа,

Ол,түһээн баттаппатах дойдуларыгар

Көмүс уҥуохтара хаалбыт,

Нуучча,саха уолаттарын

Төлөннөөх сүрэхтэрин,

Кэлэр олох кэскилин туһугар

Кэхтибэтэх мохсоҕоллорун…

Дьохсоҕон Кыыһа (Таатта)