Количество просмотров 185
1 Звезда2 Звезды3 Звезды4 Звезды5 Звезд (Пока оценок нет)
Загрузка...

КУЗЬМИН Макар Иванович – Макар Хара

black(26.04.1915 – 26.08.1981)

Поэт, переводчик. Член Союза журналистов СССР. Участник Великой Отечественной войны.

Родился в Уолбинском наслеге Таттинского улуса. Учился в Якутском сельскохозяйственном техникуме, затем в Московском Коммунистическом институте журналистики. В 1932 г. принимал участие в I республиканской конференции рабселькоров и, как лучший корреспондент, был выдвинут на журналистскую работу. Более 10 лет работал заведующим сельхозотделом редакции газеты «Кыым». В 1938-1939 гг. работал секретарем Оргбюро Союза писателей Якутии и членом редколлегии литературно-художественного альманаха. Сотрудничал в редакции журнала «Хотугу сулус».

Первый сборник стихов «Сүүрээн» («Родничок») вышел в 1937 г. Автор более 30-ти массовых песен. Известен как переводчик произведений В. Маяковского, А. Твардовского, Самеда Вургуна, С. Михалкова, Мирзо Турсун-заде, Г. Тукая идр.

Был награжден орденом «Красной звезды», боевыми медалями.

Его имя носит Уолбинская модельная библиотека Таттинского улуса.

Библиография

Произведения

  • Сүүрээн : хоһооннор. – Дьокуускай : Кинигэ изд-вота, 1936. – 50 с.
  • Саргылаана : ырыа-хоһоон. – Дьокуускай : Кинигэ изд-вота, 1943. – 56 с.
  • Хоһооннор. – Дьокуускай : Кинигэ изд-вота, 1948. – 48 с.
  • Биһиги – Россия дьонобут : хоһооннор. – Дьокуускай : Кинигэ изд-вота, 1964. – 56 с.
  • Балыксыт отуутугар. – Дьокуускай : Кинигэ изд-вота, 1968. – 36 с.
  • Сэрии уораана. – Дьокуускай : Кинигэ изд-вота, 1970. – 80 с.
  • Күнү көрсө. – Дьокуускай : Кинигэ изд-вота, 1973. – 40 с.
  • Бүгүн да саллааппын : хоһооннор, поэмалар. – Дьокуускай : Кинигэ изд-вота, 1975. – 63 с.
  • Сааскылыы сайаҕас ырыалаах : хоһооннор. – Дьокуускай : Кинигэ изд-вота, 1979. – 104 с.
  • Мин саастыы көлүөнэм : хоһооннор, поэмалар. – Дьокуускай : Кинигэ изд-вота, 1986. – 248 с.
  • Ыҥырыыга саха уола… : хоһооннор / [хомуйан оҥордулар: С. И. Тарасов, С. Н. Горохов]. – Дьокуускай : Бичик, 2005. – 96 с.

***

  • Таатта улууһа. Сүүс сыл. Сүүс суруйааччы / [бырайыак ааптара, ред. А. Ф. Постников-Сындыыс ; хомуйан оҥордулар: А. Ф. Постников, П. Е. Самсонов, У. И. Заболоцкая уо.д.а.]. – Ытык Күөл : [и. с.], 2012. – 362 с.
  • Иһинээҕититтэн : Макар Иванович Кузьмин-Макар Хара : [кылгас биогр.] ; Тахса сылдьыый, Тааттабар ; Тааттам ыһыаҕар ; Кыталык ; Доҕорбор ; Миэхэ ыыппыт бэлэххэр ; Иннибэр элэҥниир ; Инники кирбииттэн ; Сүрэх таптыыр ырыата ; Дьикти чуумпу түспүт дии : [хоһооннор]. – С. 92-94.
  • О жизни и творчестве
  • Винокуров, Е. Г. Макар Хара – Улуу Кыайыы ырыаһыта / Егор Винокуров. – Дьокуускай : Бичик, 2015. – 112 с.

***

  • Кузьмина, З. Аҕабынан киэн туттабын / З. Кузьмина // Чолбон. – 2005. – №4. – С. 91-92.
  • Тарабукин, В. Макар Хара туһунан кылгастык / В. Тарабукин // Чолбон. – 2005. – №4. – С. 93.

***

  • Винокуров, Е. Макар Хара – Улуу Кыайыы ырыаһыта / Егор Винокуров // Таатта. – 2009. – Алтынньы 16 к. – С. 3.
  • Иванов, П. Алҕас көнүөхтээх / П. Н. Иванов-Сиэрэй Маасса // Таатта. – 2012. – Кулун тутар 6 к. – С. 2 ; Туймаада уоттара. – 2012. – Кулун тутар 16 к. – С. 7.
  • Иванов, П. Кырдьык күөрэйдэ / Сиэрэй Маасса // Кыым. – 2013. – Ыам ыйын 9 к. – С.
  • Иванов, П. Макар Хара аата тилиннэ / Петр Иванов-Сиэрэй Маасса // Туймаада уоттара. – 2013. – Ыам ыйын 9 к.
  • Нелунов, И. «Биһиги, поэттар, өлбөт дьоммут» / Иван Нелунов // Туймаада. – 2014. – Муус устар 17 к. –
  • Борисов, И. Сырдык киһи – Макар Хара / Иван Борисов // Забота-Арчы. – 2015. – Муус устар 16 к. – С. 13.
  • Багынанова, С. Суруйар бөрүөтүн ыстыыкка кубулуппута / Сардаана Багынанова // Киин куорат. – 2015. – Ыам ыйын 7 к. – С. 21.
  • Горохов, С. Суруналыыс, буойун, поэт / Семен Горохов // Саха сирэ. – 2015. – Ыам ыйын 7 к. – С. 38.
  • Нелунов, И. Айар куттаах Макар Хара / Иван Нелунов // Туймаада. – 2015. – Ыам ыйын 7 к. – С. 15.

***

  • Алексеева, М. По волнам памяти : [о знаменитой певице, первом якутском оперном режиссере А. И. Егоровой и поэте-фронтовике, журналисте Макаре Хара] // Якутия. – 2010 . – 17 дек. – С. 11.

***

  • Макар Кузьмин-Макар Хара // Писатели земли Олонхо : биобиблиогр. справ. / Союз писателей Якутии, Союз писателей Респ. Саха (Якутия), Якут. Нац. Б-ка ; [сост.: Д. В. Кириллин, В. Н. Павлова, С. Д. Шевков]. – Якутск, 2000. – С. 253-254. – Библиогр.: с. 253-254 (10 назв.).
    Балыксыт отуутугар

Бүгүн да саллааппын
Сэрии уораана
Күнү көрсө
Ыҥырыыга саха уола