296

КУЛАКОВСКИЙ Иван Елисеевич – Оонньуулаах Уйбаан

oonnuu(1865-1921)

Поэт, певец. Первый голова Таттинского улуса.

Родился в м. Учай Жохсогонского наслега. В течение трех лет работы открыл в улусе двухклассное училище, фельдшерские пункты, управдом. За большие заслуги в строительстве Чычымахской школы стал почетным попечителем школы. В 1915 г. добился назначения стипендии П.А. Ойунскому, который учился тогда в учительской семинарии.

Время его управления совпало с годами засухи, голода, сибирской язвы. Только его светлый ум, большое сердце спасли народ от разрухи и несчастий. Иван Елисеевич был человеком незаурядного таланта к народному пению. «Есть немного людей, которые так хорошо знают древний якутский язык, как мой брат», – говорил А.Е. Кулаковский.

В 1913 г. его произведения печатались на страницах журнала «Саха саҥата» («Голос якута»). В 1923 г. – в сборнике «Ырыа-хоһоон» («Песни-стихи») общества «Сырдык».

Библиография

Произведения

  • Халлаан сырдыыра / Саха Респ. наукаларын Акад., Гуманит. чинчийии ин-та, А. Е. Кулаковскай аатынан Саха Респ. литер. фондата. – Дьокуускай : Бичик, 1995. – 176 с.

***

  • Таатта улууһа. Сүүс сыл. Сүүс суруйааччы / [бырайыак ааптара, ред. А. Ф. Постников-Сындыыс ; хомуйан оҥордулар: А. Ф. Постников, П. Е. Самсонов, У. И. Заболоцкая уо.д.а.]. – Ытык Күөл : [и. с.], 2012. – 362 с.
  • Иһинээҕититтэн : Иван Елисеевич Кулаковскай-Оонньуулаах Уйбаан : [кылгас биогр.] ; Таатта ырыата ; Төрүөбүт соругум ; Ойуун тойуга ; Ахтар айыыһыт ; Эргиэн аала. – С. 8-11.

***

  • Халлаан сырдыыра = Рассвет / пер. С. А. Новгородова // Первые шаги якутской письменности / С. А. Новгородов. – Москва, 1977. – С. 135-138.
  • Сут ырыата : (Иллэрээ, 1910, сыллааҕы сут туһун ырыата) ; Хонон турарбыт ырыата ; Таатта ырыата ; Иэйэхсит аартыга / Оонньуулаах Уйбаан // Во имя просвещения родного народа / С. А. Новгородов. – Якутск, 1991. – С. 66-77.
  • Сут ырыата / Оонньуулаах Уйбаан // Саха фольклора : (хомуурунньук) / Д. К. Сивцев оҥордо. – Новосибирск, 1996. – С. 46-48.

О жизни и творчестве

  • Андросов, Е. Д. Оонньуулаах Уйбаан // Таатта олоҥхоһуттара, ырыаһыттара. – дьокуускай, 1993. – Ч. 2. – С. 4-6.

***

  • Андросов, А. Оонньуулаах Уйбаан диэн ким этэй? / А. Андросов // Саха сирэ. – 1995. – Балаҕан ыйын 21 к.
  • Антипина, И. «Дьонум туһугар» : (ахтыылар) / И. Антипина // Саха сирэ. – 1995. – Балаҕан ыйын 21 к.
  • Андросов, Е. Д. Оонньуулаах Уйбаан үтүө аата умнуллубат / Егор Андросов // Саха сирэ. – 2005. – Алтынньы 20 к.
  • Урсун. Дьоһуннаахтык бэлиэтэннэ : [А. Е. Кулаковскай аатынан Дьохсоҕон орто оскуолатыгар биллиилээх норуот ырыаһыта И. Е. Кулаковскай 140 сылынан тэрээһиннэр тустарынан] / Урсун // Саха сирэ. – 2005. – Сэтинньи 6 к.
  • Таатта улууһун бастакы кулубата // Таатта. – 2005. – Сэтинньи 29 к.
  • Арылахова, М. Оонньуулаах Уйбааны үйэтитэн… / М. Арылахова // Саха сирэ. – 2006. – От ыйын 20 к.
  • Обутова, Е. Оонньуулаах Уйбаан үтүө аатын өрө тутан… / Елена Обутова // Ил Түмэн. – 2012. – Кулун тутар 23 к.
81 Халлаан сырдыыра.

И.Е. Кулаковскай-Оонньуулаах Уйбаан

[quest]Скачать[/quest]